معارف دینی
قالب وبلاگ

از آموزه های وجود بزرگوار حضرت فاطمه زهرا علیها سلام و امام علی علیها سلام نحوه تقسیم کار های منزل است. آن دو بزرگوار تقسیم کار را به پیامبر صلی الله علیه واگذار کردند . پیامبر اکرم کارهای داخل منزل را به حضرت فاطمه علیها سلام و امور مربوط به بیرون خانه را به امیرمؤمنان علیه السلام گذاشتند

حضرت فاطمه علیها السلام خرسندی خود را چنین ابراز داشتند

فلا یعلم ما داخلنى من السرور الا الله باکفائى رسول الله تحمل رقاب الرجال

جز خدا کسى نمى داند که از این تقسیم کار تا چه اندازه خوشحال شدم ، زیرا رسول خدا مرا از انجام کارهایى که مربوط به مردان است ، بازداشت.

متن کامل سخنرانی آیت الله نیلی را در ادامه مطلب بخوانید

فایل صوتی سخنرانی را از اینجا  دانلود کنید


وَ قَرْنَ فی‏ بُیُوتِکُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِیَّةِ الْأُولى‏ وَ أَقِمْنَ الصَّلاةَ وَ آتینَ الزَّکاةَ وَ أَطِعْنَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهیراً  سوره احزاب – آیه 33

و در خانه‏ هایتان قرار گیرید و مانند روزگار جاهلیّتِ قدیم زینت هاى خود را آشکار مکنید و نماز برپا دارید و زکات بدهید و خدا و فرستاده‏ایش را فرمان برید. خدا فقط مى‏ خواهد آلودگى را از شما خاندان [پیامبر] بزداید و شما را پاک و پاکیزه گرداند. سوره احزاب (33)

 ایام ولادت صدیقه کبری است. امام زمان علیه السلام در شان مادرشان حضرت فاطمه سلام الله علیها فرمودند:

فِی ابْنَةِ رَسُولِ اللَّهِ ص لِی أُسْوَةٌ حَسَنَة؛ همانا در دختر رسول خدا (ص) برای من الگویی شایسته وجود دارد (بحارالانوار53: 178)

در این جلسه از آیات شریفه که در شان فاطمه سلام الله علیها نازل شده است تقدیم می کنم. امیدوارم به نورانیت قرآن قدمی در فهم معارف اهل بیت برداریم. آیه شریفه ای که در صدر عرایض تلاوت شد در شان اهل بیت است و قطعا و بدون تردید شامل صدیقه کبری سلام الله علیها می شود.

بزرگان اهل سنت نظیر زمخشری در تفسیر کشاف تصریح می نمایند که مراد از اهل بیت چه کسانی است. این آیه در خلال آیات نساء النبی است. قبل از این آیه خدا فرامینی به همسران پیامبر ص می دهد. این فرامین یک به یک برای همسران و دختران ما قابل تامل است.

اشاره اجمالی می کنم ؛ می فرماید ای زنان پیامبر شماها مثل سایر زنان نیستید شما در خانه وحی هستید کنار پیامبر بودید اگر خطا کنید دو برابر می شود ثواب کنید دو برابر می شود.

امام صادق علیه السلام در ضمن گفتارى فرمود:

 «یغفر للجاهل سبعون ذنباً قبل ان یغفر للعالم ذنب واحد»

 «هفتاد گناه از جاهل، بخشیده مى‏شود قبل از آنکه یک گناه از عالم، بخشیده گردد.»

و بعد قرآن دستوراتی خاصی به نساءالنبی می فرماید که در لحن و کلام صدای خود را نازک نکنید و با عشوه و کرشمه سخن نرانید . مبادا در  گفتار و کلام  به گونه ای سخن بگوئید که جذب کننده نامحرم باشد.

فَلَا تخَضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَیَطْمَعَ الَّذِى فىِ قَلْبِهِ مَرَض

زن عنصر شریفی است و خداوند می داند چه ساخته است . عظمت و شرافت این موجود به همان پرده حجابش است. بر این اساس است می داند اگر در اجتماع وارد شود و قواعدی را رعایت نکند باعث سقوط جامعه خواهد شد. لذا می فرماید مبادا به گونه ای سخن بگوئید تا کسی که در قلبش مرض است ( به همان غریزه و میل جنسی اشاره دارد) میل او را به سمت خود بیشتر نمائید .

الان در محیط و جامعه ما در محیط کسب و کار و تحصیل ، اختلاط زنان و مردان به وجود آمده است لذا ما باید وظائف خود را بشناسیم و به آن عمل کنیم.

در آیه بعد خدا می فرماید در خانه های خود بنشینید . این هم از نکات و آموزه های قطعی صدیقه کبری است.  حضرت فاطمه زهرا ع و امام علی ع  تقسیم کار را به پیامبر واگذار کردند . پیامبر اکرم ص  کارهای داخل منزل را به حضرت فاطمه علیها سلام و امور مربوط به بیرون خانه را به امیرمؤمنان علیه السلام گذاشتند .

کسب درآمد و اداره زندگی و مدیریت مالی خانواده به عهده مرد است. زن باید مرد را تامین نماید . در بحث نفقه گفتم حتی اگر مرد بین اداره زن و والدین قرار بگیرد . فرمودند زن مقدم است . با اینکه هیچ عنصری برتر و اشرف بر پدر و مادر نیست و جایگاه پدر مادر در قرآن بعد از رتبه عبودیت خدا است 

 

 

وَقَضَى رَبُّکَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا

از رتبه بندگی خدا یک رتبه پائین تر احسان به پدر و مادر است مع ذلک فرمود وقتی امر نفقه والدین و همسر در تعارض قرار گرفت، همسر مقدم است.

با این نگاه، مدیریت مالی خانواده به عهده مرد است  و مدیریت داخل خانه به عهده زن است. 

حضرت فاطمه سلام الله علیها وقتی تقسیم بندی رسول الله ص را شنیدند خرسندی خود را چنین ابراز داشتند

فلا یعلم ما داخلنى من السرور الا الله باکفائى رسول الله تحمل رقاب الرجال

جز خدا کسى نمى داند که از این تقسیم کار تا چه اندازه خوشحال شدم ، زیرا رسول خدا مرا از انجام کارهایى که مربوط به مردان است ، بازداشت.

حضرت فاطمه علیها السلام کارهای جاری خانه که ممکن است کسر شان به نظر بیاید نظیر جارو کردن، شستشو، پختن غذا، آسیاب کردن و اداره بچه ها را انجام می دادند. حتی ماجرای تسبیحات حضرت زهرا سلام الله علیها مشهور است . حضرت در خانه خیلی کار می کردند به طوری که امیرالمومنین ع متاثر شدند از اینکه صدیقه کبری سلام الله علیها در اداره منزل به زحمت افتاده اند . فرمودند به پدرتان بگوئید کسی را برای کمک شما بفرستند ولی حضرت ابا کردند . تا اینکه پیامبر صلی الله علیه به منزل ایشان امدند و امیرالمومنین سلام الله علیها فشار زندگی و کار در خانه و زحمت داخل خانه را بیان کردند. حضرت فرمودند کسان زیادی هستند که اگر اشاره کنم برای  خدمتکاری  تو به سرعت می آیند و لیکن من در انجام امور خانه ثوابی می بینم  و لذا خودت را از این ثواب بزرگ الهی محروم نکن.

بعد ماجرای ان ذکر تسبیحات فاطمه زهرا سلام الله علیها را که عبارت از 34 مرتبه الله اکبر و 33 مرتبه الحمدالله و 33 مرتبه سبحان الله را فرمودند .

پیامبر برای کار منزل عظمت معنوی قائل شدند. واقعا اگر خانم های محترم رسیدگی به کار منزل را قوی انجام دهند ضریب تربیت فرزندان بالا می رود. وقتی فرزند به دلیل علقه عاطفی با مادر و خانواده بند در منزل شد هیچوقت به دنبال اوباشی نخواهد رفت و در دام های مختلف بیرون خانه گرفتار نخواهند شد. آنچه که ولنگاری، رها شدگی و بی بند وباری امروز در جامعه می بینیم به این دلیل است که بچه ها بند در خانه و خانواده نبوده اند.

قرار گرفتن در خانه یک مسئله مهم تربیتی و اثرات ان غیر قابل انکار است که در سیره  عملی صدیقه کبری سلام الله علیها هم به بهترین نحو و کاملترین وجه وجود داشته است.

بعد می فرماید:   ولا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِیَّةِ الْأُولى 

مانند روزگار جاهلیّتِ قدیم زینت هاى خود را آشکار مکنید.

امروز جامعه ما به آرایش زنان در بیرون خانه مبتلا است. از این بدتر آن است که این فرهنگ دارد عادی می شود . این از ابزار شیطان است. سیاست شیطان همیشه انجام قدم به قدم است. متاسفانه در خانه هایی که متدین هستند و مادر خانه با حجاب است ولی فرزند متناسب با مادر تربیت نشده است. این تفاوت ها آرام آرام عادی جلوه داده می شود. امروزه متاسفانه دانش اموز 15 ساله ارتباط با دختر را بی اشکال می داند و مدعی است تصمیم دارد ده سال بعد با او ازدواج کند. بعضی سعی می کنند این فرهنگ را عادی و متعارف جلوه دهند . مثلا می گویند اگر یک تار موئی دیده شود چیزی نیست در صورتی که این رویه شیطان است . قرآن می فرماید:

وَلاَ تَتَّبِعُواْ خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ ...و از گام هاى شیطان پیروى نکنید، که بى تردید او براى شما دشمنى آشکار است. سوره نور؛ آیه 21

این گونه نیست که کار شیطان از ابتدا معلوم باشد . ابتدا قبح گناه را کم جلوه می دهد.

استاد ما مرحوم آقای تبریزی در درسی در قم فرمودند این دامن هائی که خانم ها برای عروسی می پوشند و از زیر چادر پیدا است مصداق آشکار کردن زینت است . درست هم است کفش و لباس زیبائی که می پوشند  در صورتی که این حرف ها در عرف اجتماع ما مفهومی ندارد.

ما باید مسیر شریعت خودمان را بشناسیم و برویم .

امیرالمومنین فرمود: «لَا تَسْتَوْحِشُوا فِی طَرِیقِ الْهُدَى لِقِلَّةِ أَهْلِهِ»(نهج‏البلاغة، خطبه 201)

مبادا در مسیر هدایت به خاطر اینکه رهروی راه هدایت کم است وحشت کنید . وقتی می بیند در جامعه تعداد کسانی که مسیر بندگی خدا را می روند کم هستند نترسید.

و بعد خطاب به زن های پیامبر می فرماید :  وَ أَقِمْنَ الصَّلاةَ وَ آتینَ الزَّکاةَ وَ أَطِعْنَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ

نماز بپا دارید زکات بدهید و اطاعت خدا و رسول کنید.   سپس خطاب آیه از زنان پیامبر بر می گردد و از خطاب جمع به زنان نظیر بیوتکن و تبرجن که عصمت ندارند به جمع مذکر بر می گردد به : إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهیراً

همانا خدا اراده کرده است که آلودگى و پلیدی را از شما اهل بیت [پیامبر] به دور دارد و شما اهل بیت را تطهیر کند تطهیر کردنی .

 اصطلاحا می گویند ضمیر از زن های پیامبر به اهل بیت چرخیده است. لذا کسانی که اصرار دارند بگویند منظور از اهل بیت زنان پیامبر است این غلط است . اهل بیت زنان پیامبر را شامل نمی شود. حتی در روایتی دارد که وقتی اهل بیت شامل صدیقه کبری سلام الله علیها رسول الله ص امیر المومنین ع و  حسنین ع در زیر عبا جمع شدند ، امه سلمه که از زن های بزرگوار پیامبر بود نیز اجازه خواست ؛ حضرت فرمودند تو زن خوبی هستی و لیکن جای تو این جا در اصحاب کساء نیست.

به این دلیل ما اعتقاد داریم خطاب این بخش آیه زنان پیامبر نیست. تازه در قسمت قبل تر که خطاب به زنان پیامبر است انجا مدح زنان پیامبرهم مطرح نیست  چه بسا توبیخ است  که مبادا آرایش کنید و اینگونه بیرون بیائید ؛ در خانه ها بنشینید؛ خدا و رسول را اطاعت کنید.

لیکن وقتی خطاب به اهل بیت برمی گردد همانا خدا اراده قطعی فرموده است که رجس و ناپاکی را از شما اهل بیت بدور دارد و شما را تطهیر کند به طهارتی خاص که مراد او می شود عصمت کبری الهیه که مصداق بارز آن صدیقه کبری سلام الله علیها است.

مجددا خطاب آیه بر می گردد به زنان پیامبر . این هم نکته ای است بعضی از مفسرین اشاره کرده اند که قرآن آیاتی را که در شان اهل بیت است به نحوی در جائی قرار داده است که به اصطلاح رد پا گم کرده است. مشابه این سوال شده چرا نام ائمه در قران نیست؟ مرحوم سید عبدالحسین شرف الدین صاحب کتاب المراجعات که پایه گذار حرکت شیعیان در لبنان بوده و امام از ایشان تعبیر به هشام زمان کرده است در مناظره و مباحثه با یک عالم سنی به نام شیخ سلیم  که رئیس دانشگاه الازهر بوده است جواب متقنی داده است ؛ گفته اند مشابه این حالت در مورد آیات مرتبط با ولایت نظیر آیه الیوم اکملت لکم دینکم هم وجود دارد این آیه نیز در وسط آیه تحریم گوشت خوک و میته و حرمت خون امده است . ایشان می فرمایند اگر اسامی ائمه و همچنین نام علی ع در قرآن ذکر می شد انگیزه برای تحریم قرآن زیاد می شد چون ایشان واقعا دشمنان زیادی داشتند . در ماجرای غدیر ، پیامبر اکرم نگران بودند که خدا فرمود والله یعصمک من الناس نگران نباش ما حفظت می کنیم . چون بنای توطئه وجود داشت کینه امیرالمومنین در قلبشان بود و چه بسا می کشتند.

در دعای ندبه نیز می خوانید  فَأَوْدَعَ قُلُوبَهُمْ أَحْقاداً، بَدْرِیَّةً وَ خَیْبَرِیَّةً وَ حُنَیْنِیَّةً امیرالمومنین در جنگ هایی که کرد کینه هایی در دل این ها گذاشت لذا اگر نام علی ع به صراحت برده می شد احتمال تحریف و دست بردن وجود داشت و بنا بر این است که قرآن به روال عادی از تحریف و کم و زیاد شدن در امان بماند.

در شان آیه تطهیر علامه طباطبائی دارد که رجس مطلق نقص و عیب و گناه و خطا و فراموشی و حتی ترک اولی است. انچه را که اهل بیت انجام می دهند برترین فرض ممکنی است که رضای خدا در ان هست .

عصمت کبرای فاطمه زهرا سلام الله علیها را در بیان دیگری از پیامبر ص می شود دید.

ایشان فرمودند:  " إِنَّ اللَّهَ لَیَغْضَبُ لِغَضَبِ فَاطِمَةَ وَ یَرْضَى لِرِضَاهَا" خدا برای غضب او غضب می کند و برای رضای او رضایت مند می شود

این نیست جز اینکه خواست و اراده فاطمه الزهرا سلام الله علیها منطبق بر اراده الهی است که می شود غضب او غضب خدا و حب او حب خدا و رضای او رضای خدا

از خداوند متعال می خواهیم به ما توفیق رهروی مکتب پاک اهل بیت را نصیب کند.

خدا به همه شما توفیق سلامتی بدهد و این مجالس و محافل نوری باشد برای یوم الاخر برای ما و شما که همه محتاج کرامت و عنایت فاطمی هستیم.

والسلام علیکم و رحمه الله

 

احکام نفقه

نفقه یعنی اینکه انسان مخارج دیگری را تامین کند. نفقه وجوب تکلیفی دارد . نفقه منحصر به نفقه همسر نیست. اگر شرائطش مهیا شود نفقه پدر و مادر و نفقه اولاد بر انسان واجب است. در کتب فقهی دامنه نفقه گسترده تر از این هاست حتی نفقه حیواناتی را که انسان در اختیار دارد در بر می گیرد.

نفقه همسری که در داخل منزل امد به عهده مرد است و باید متناسب با شئوناتی که همسرش در منزل پدری داشته است  او را اداره کند. در وجوب نفقه فرمودند فقر همسر شرط نیست . اگر همسر امکانات مالی بسیاری دارد ارثی به او رسیده است یا شاغل است درامدی دارد یا پدرش تزریق مالی می کند متمکن است و وضع مالی خوبی دارد و لیکن باز هم گفته اند  نفقه او بر عهده مرد است. بر خلاف نفقه همسر، نفقه والدین وقتی وجوب پیدا می کند که والدین فقیر شرعی باشند ( فقر شرعی یعنی خرج سالش را ندارد)؛ فرزند هم همینطور است؛ اگر فرزند تمکن مالی داشته باشد بر مرد واجب نیست او را اداره کند.

فرق دیگر در نفقه همسر و والدین این است که اگر در نفقه همسر اگر مرد نفقه ندهد شرعاً مدیون است دین شرعی پیدا می کند. مثل قرضی می ماند که انسان بدهکار است و باید بپردازد یا باید او را بری الذمه کند و یا وصیت کند. ولی، در مورد پدر و مادر اینگونه نیست که مرد مدیون شود .

اگر امکانات مالی مرد محدود باشد به طوری که بین تامین نفقه همسر و پدر و مادر در تعارض قرار بگیرد و فقط یکی را بتواند تامین کند ، نفقه همسر بر نفقه والدین تقدم دارد.

تامین نفقه محدود به اولاد ذکور نیست؛ دختر یا پسر زن یا مرد باشد فرقی نمی کند.

در صدقات به جز صدقه زکات ، بقیه وجوب ندارند صدقه یک نوع تبرء است و مستحب است ولی نفقه واجب است.  در صدقه دادن عنوان نفقه صدق نمی کند. اگر پدر و مادر در فقر باشند و انسان به والدین خود ادا دین کرد وظیفه اش را انجام داده است و عنوان صدقه ندارد و باید این کار را بکند.

[ پنجشنبه ٢۸ فروردین ۱۳٩۳ ] [ ٤:٥۱ ‎ق.ظ ] [ محمودی نژاد- میرمحمدی - خجسته صفا ] [ نظرات () ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

این وبلاگ کوششی است از جمعی دوست دار اهل بیت که می خواهند در تب و تاب زندگی مادی مخاطب شکوه پیامبر در آیه «یا رَبِّ إِنَّ قَوْمِی اتَّخَذُوا هذَا الْقُرْآنَ مَهْجُوراً » نباشند. جمع صمیمی ما ماهانه در قالب هیئت امام زمان به پای سخن اهل معنا می نشیند تا معارف دینی را به جان بشنود در آیات تدبر کند و به آموزه های دینی عمل نماید.
موضوعات وب
آرشيو مطالب
امکانات وب