معارف دینی
قالب وبلاگ

 پیامبر اکرم(ص) فرموده است از دو خصلت بر شما می ترسم:

اتباع الهوی و طول الامل،  فاما اتباع الهوی فانه یعدل عن الحق، اما طول الامل فانه یحبب الدنیا;

پیروی از هوی و آرزوی طول و دراز; زیرا هوی پرستی شما را از حق باز می دارد و اما آرزوی دور و دراز شما را حریص بر دنیا می کند». (المحجة البیضاء، جلد 8، صفحه 245)

ما معمولا با آرزوهای طولانی زندگی می کنیم و به اغلب آرزوهای خود نیز نمی رسیم و جز حسرت و ندامت چیزی برای ما نمی ماند؛ آرزوها خیالی بیش نیستند و نقطه مقابل امید هستند. آرزوی طولانی انسان را از عقلانیت نیز دور می کند. علی (علیه السلام) در خطبه معروف به دیباج می‌فرماید:

 بدانید ای بندگان خدا! آرزوهای دراز، عقل انسان را می‌برد و وعده قیامت را دروغ می‌شمارد و انسان را بر غفلت ترغیب می‌کند و سرانجام، حسرت به بار می‌آورد.

در مقابل آرزوهای منفی، امید قرار دارد نکته ای که امام علی ع در حکمت 82  به آن تاکید می کند از شما جز به پروردگار امید نداشته باشد

ای مردم در نظر شما امید بخش ترین آیه در قرآن کریم کدام است؟خود امام فرمود: امید بخش ترین آیه قرآن این آیه است:

« و اقم الصلاة طَرَفَیِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّیْلِ إِنَّ الْحَسَناتِ یُذْهِبْنَ السَّیِّئاتِ ». سوره مبارکه هود آیه 114 »

حسنات سیئات را از بین می برد. اگر کسی گناه کرد ه باشد و سپس نماز بخواند ، چون نماز حسنه است گناه را از بین می برد. گاهی خداوند تبدیل کننده سیئات به حسنات است.

نتیجه امید واقعی و پرهیز از آرزوهای طولانی این است که انسان رو به عمل صالح بیاورد و عاقبت به خیری برای خود تضمین کند.

 متن سخنرانی حجت الاسلام شکری را در ادامه مطلب بخوانید

فایل صوتی سخنرانی حجت الاسلام شکری را از اینجا دانلود کنید

 


بسم الله الرحمن الرحیم الحمدالله رب العالمین والعاقبه للمتقین

قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُکُمْ یُوحَى إِلَیَّ أَنَّمَا إِلَهُکُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَن کَانَ یَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا یُشْرِکْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا (کهف آیه 11)

بگو: «من هم مثل شما بشرى هستم ]ولى‏[ به من وحى مى‏شود که خداى شما خدایى یگانه است. پس هر کس به لقاى پروردگار خود امید دارد باید به کار شایسته بپردازد، و هیچ کس را در پرستش پروردگارش شریک نسازد.»

خداوند حسن عاقبت به همه ما عنایت بفرماید

مناسبت ماه رجب و شب جمعه و شام شهادت حضرت زینب سلام الله علیها و روزی است که فاطمه بنت اسد در حالی که امیرالمومنین را در آغوش دارد از خانه کعبه بیرون می آید. به بهانه این شب روایتی از امام علی ع را برای شما بیان و ترجمه می کنم؛ روایت جهت دهنده است؛ مولا در این روایت خودش از بیانش تعریف می کند و می فرماید :

مردم از من پنج چیز را بگیرد قسم به خدا اگر مرکب راهواری را سوار شوید و او را کوچ بدهید و بخواهید به این گنج ها برسید این مرکب خسته و رنجور و لاغر می شود و از راه باز می ماند و شما به این گنج ها نمی رسید ولی من می خواهم شما را به این گنج ها برسانم:

1-     شما به غیر از خدا به کسی امید نداشته باشید؛

امید به انسان حرکت می دهد؛ امید به انسان نشاط می دهد. بین امید و آرزو تفاوت است. امید آرزوهای مثبت را می گویند ولی آرزو های منفی که خیال هستند  مذموم هستند.

امید حقیقت است و آرزو سراب است. سراب انسان را وادار به دویدن می کند ولی به چیزی نمی رساند.

پیامد آرزو های طولانی یا «طول امل»

ما معمولا با آرزوهای طولانی زندگی می کنیم و به اغلب آرزوهای خود نیز نمی رسیم و جز حسرت و ندامت چیزی برای ما نمی ماند؛ آرزوها خیالی بیش نیستند و نقطه مقابل امید هستند.

پیامبر اکرم(ص) فرموده است از دو خصلت بر شما می ترسم:

اتباع الهوی و طول الامل،  فاما اتباع الهوی فانه یعدل عن الحق، اما طول الامل فانه یحبب الدنیا;

پیروی از هوی و آرزوی طول و دراز; زیرا هوی پرستی شما را از حق باز می دارد و اما آرزوی دور و دراز شما را حریص بر دنیا می کند». (المحجة البیضاء، جلد 8، صفحه 245)

آرزوی طولانی انسان را از عقلانیت نیز دور می کند. هویت ما انسان ها به تعقل است. علی (علیه السلام) در خطبه معروف به دیباج می‌فرماید:

«واعلموا عبادالله ان الأمل یذهب العقل و یکذب الوعد و یحب علی الغفلة و یورث الحسرة»

بدانید ای بندگان خدا! آرزوهای دراز، عقل انسان را می‌برد و وعده قیامت را دروغ می‌شمارد و انسان را بر غفلت ترغیب می‌کند و سرانجام، حسرت به بار می‌آورد.

در حدیث دیگری مولا علی(ع) می فرمایند : «اکثر الناس املا اقلهم للموت ذکرا;

کسی که آرزویش از همه طولانی تر است از همه کمتر به یاد مرگ است« (تصنیف الغرر، صفحه 312، حدیث شماره 7215)

در حالی که رسول اکرم (ص) در مورد یاد مرگ مى‏فرماید: «اکثروا ذکر هادم اللّذات»

زیاد به یاد از بین برنده لذّت هاى مادى باشید.

 

روایت از نبی اکرم ص  داریم خداوند تعالی فرشته ای را خلق کرده است که هر روز متناسب با سن انسان ها با آن ها حرف می زند به بیست ساله ها می گوید  تلاش و کوشش کنید؛ به سی ساله ها می گوید مراقب باشید دنیا فریب تان ندهد؛ به چهل ساله ها می گوید برای ملاقات خدا چه چیزی آماده کرده اید؟ این روایت می گوید سن چهل سال سن کمال و امادگی ملاقات با خداست ولی ما می گوئیم اول چل چلی است.

به پنجاه ساله ها هشدار می دهد عذاب به سویتان آمده است (خطر به بالای سرتان رسیده است)؛ به شصت ساله ها می گوید شما به منزله زرعی هستید که زمان درو کردنش فرا رسیده است (زمان مرگتان نزدیک شده ا ست ) مستدرک الوسائل ، جلد دوم ، صفحه 353.

در صورتی که ما در سن پنجاه و شصت تازه به فکر آرزوها می افتیم. ( توجه داشته باشید امید و آرزوی مثبت با آرزوهای خیال پردازانه مورد نظر ما متفاوت است روایاتی داریم که از آرزو به نیکی یاد کرده اند؛ مانند این روایت که اگر آرزو نبود، هیچ مادرى فرزندى را شیر نمى داد و هیچ باغبانى، نهالى نمى کاشت).

بنی آدم پیر می شود ولی دو خصلت در او جوان می شود؛

در روایت داریم بدبختی و شقاوت نتیجه آرزو های طولانی است.

روایت از پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم) خطاب به حضرت علی (علیه السلام) دارد:
یا علی اربع خصال من الشقاء: جمود العین و قساوة القلب و بعد الامل و حب البقاء.
ای علی، چهار چیز نشانه بدبختی است: خشکی چشم و قساوت قلب و آرزوی دراز وعشق به زنده ماندن.

به بخش ابتدا صحبت بر می گردیم. در آیه صدرالاشاره تلاوت کردم ... فَمَن کَانَ یَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا

هر کس امید به ملاقات خدا دارد باید عمل صالح انجام دهد امید تنها فائده ندارد . امید باید همراه با عمل صالح باشد.

وجود نورانی حضرت علی در حکمت 150  ( که به قول سید رضی نیکوترین بیان و لطیف‏ترین استنباط از آیات قرآن است) چنین فرمود:

«لا تکن ممن یرجو الاخره بغیر العمل و یرجی التوبه بطول الامل،

همانند کسی مباش که بی آنکه کاری کرده باشد به آخرت امید می‏بندد و به آرزوی دراز خود توبه را عقب می‏اندازد.

هنگامى که به امام صادق علیه السلام عرض شد؛

عن قَومٍ یَعمَلُونَ بالمَعاصِی و یَقولونَ نَرجُو

عدّه اى از شیعیان شما گناه و معصیت مى کنند و بعد مى گویند ما [به رحمت خدا ] امیدواریم؛

حضرت فرمود: کَذَبوا لَیسُوا

 دروغ مى گویند این ها شیعیان ما نیستند. اگر کسی امید به چیزی داشته باشد برای رسیدن به امید حرکت می کند کار می کند.

 لذا اولین نکته ای که امام علی علیه السلام در حکمت 82  به آن تاکید می کند امید داشتن فقط به خداست

هر چه می خواهیم از خدا بخواهیم و دست نیاز به پیش خلق الله دراز نکنیم ، امیدمان به مردم نباشد . امید فقط به خدای علی اعلی داشته باشید و آنگاه ببینید خدا چگونه گره ها را باز می کند .

در قران آیاتی وجود دارد که انسان را امیدوار می کند . تعبیری داریم در لسان روایات تحت عنوان امید بخش ترین آیات در قرآن کریم (ارجی آیه فی کتاب الله)

امیرالمومنین ع از مردم سوال کردند أیُّ آیَةٍ فی کتابِ اللّه ِ أرجى ؟

ای مردم در نظر شما امید بخش ترین آیه در قرآن کریم کدام است؟

افراد جواب های مختلف دادند. عده ای گفتند آیه: « قُلْ یا عِبادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ ؛ اى بندگان من که اسراف بر خویشتن کرده‏اید، از رحمت خدا مایوس نشوید».؛

عده ای گفتند آیه: « إِنَّ اللَّهَ لا یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَکَ بِهِ وَ یَغْفِرُ ما دُونَ ذلِکَ لِمَنْ یَشاءُ ؛

خداوند هرگز شرک را نمى‏بخشد و پائین‏تر از آن را براى هر کس که بخواهد مى‏بخشد».

بعضى گفتند: آیه: « و من یعمل سوء أَوْ یَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ یَسْتَغْفِرِ اللَّهَ یَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَحیما؛  اگر کسی گناه کند  یا بر خویشتن ستم کند و سپس از خدا آمرزش بخواهد خدا را غفور و رحیم خواهد یافت.

افراد آیات دیگری را بر شمردند و حضرت هر بار فرمودند خوب است، ولى این ها آنچه مى‏خواهم نیست؛

تا اینکه خود امام فرمود: از حبیب خودم رسول صلی الله علیه خدا شنیدم که فرمود: امید بخش ترین آیه قرآن این آیه است:

« و اقم الصلاة طَرَفَیِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّیْلِ إِنَّ الْحَسَناتِ یُذْهِبْنَ السَّیِّئاتِ ». سوره مبارکه هود آیه 114 »

حسنات سیئات را از بین می برد. اگر کسی گناه کرد ه باشد و سپس نماز بخواند ، چون نماز حسنه است گناه را از بین می برد. گاهی خداوند تبدیل کننده سیئات به حسنات است.

البته آیات دیگری در روایات امده است که امید بخش ترین آیه قرآن، آیه شفاعت است؛ وَلَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضَىٰ (الضحى- 5)

اما در عین حال بدانیم امید بدون عمل صالح ثمره ای ندارد.

 

امام در ادامه حکمت 82 ، دومین گنج از گنجینه های را بیان می فرمایند: 

وَ لَا یَخَافَنَّ إِلَّا ذَنْبَهُ

از هیچ چیزی جز از گناه خود نترسید؛

 از دیگران ترس دلهره و اضطراب نداشته باشیم. اگر بناست بدن انسان از چیزی بلرزد، آنجا است که انسان گرفتار گناه و معصیت خود شده است.

گنجینه سوم در بیان امام علی ع دارد:

وَ لَا یَسْتَحِیَنَّ أَحَدٌ مِنْکُمْ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لَا یَعْلَمُ أَنْ یَقُولَ لَا أَعْلَمُ

و اگر از یکى شما سؤال کردند و نمى دانید ، شرم نکنید و بگوئید نمى دانم ،

وَ لَا یَسْتَحِیَنَّ أَحَدٌ إِذَا لَمْ یَعْلَمِ الشَّیْ‏ءَ أَنْ یَتَعَلَّمَهُ و کسى در آموختن آنچه نمى داند شرم نکند

و مولا آخر ویژگی ای را می فرماید:

وَ عَلَیْکُمْ بِالصَّبْرِ

و بر شما باد به شکیبایى

فَإِنَّ الصَّبْرَ مِنَ الْإِیمَانِ کَالرَّأْسِ مِنَ الْجَسَدِ

که شکیبایى ، ایمان را چون سر است بر بدن

وَ لَا خَیْرَ فِى جَسَدٍ لَا رَأْسَ مَعَهُ وَ لَا فِى إِیمَانٍ لَا صَبْرَ مَعَهُ .

و ایمان بدون شکیبایى چونان بدن بى سر ، ارزشى ندارد.

شما امید را در خود حضرت علی ع و زینب کبری س چگونه می بینید؟  در کربلا همه مصائب بر عمه سادات وارد شده است اما وجود نورانی حضرت تحمل می کند، امیدوار به خدای علی اعلی است. چون به خدا امیدوار است مصائب را زیبا می بیند . شما نماد این روایت را در وجود مولا علی ع می بینید.

 

در روایتی پیامبر گرامی اسلام در مورد امام علی ع فرمودند : «لَوْ کانَ الْحِلْمُ رَجُلًا لَکانَ عَلِیاً»

هر آینه اگر صبر و استقامت و بردباری بخواهد به چهره انسانی در بیاید هر آینه امیر المومنین ع نماد صبر است.

امام در مصائب مدینه در سخت ترین شرائط به فاطمه ع فرمودند زهرا جان اگر می خواهی نام پیامبر باقی بماند باید صبر کنی.

فقط در یک جا امام گفتند نمی توانم صبر نمی کنم ؛ در دعای کمیل می فرمایند «صبرت‌ علی‌ عذابک‌ فکیف‌ اصبر علی‌ فراقک‌». بر عذاب تو صبر می کنم ولی صبر بردوری تو را ندارم. تا تو را داشته باشم صبر می کنم. همین خصوصیت را در وجود مبارک حضرت زینب کبری صاحب امروز ببینید. کاری که زینب کرد کار بزرگی بود زینب پیام رسان کربلا بود. کربلا در کربلا می ماند اگر زینب نبود.

حضرت زینب ع چگونه پیام رسانی کرد ؟ با صبوری همان صبری که نشان از ایمان عمیق زینب  کبری دارد. سخت ترین مصائب را تحمل می کند . مگر نه این است که وقتی به یک انسان داغدیده که مصائب زیادی را تحمل کرده است زخم زبان بزنند باید بی تابی کند احساساتی شود و اشکش جاری شود . اما وقتی ابن زیاد ملعون رو به حضرت زینب کرد و گفت دیدی خدا با برادرت چه کرد، چه جوابی دادند؟ حضرت فرمودند ما رایت الا جمیلا؛ جز زیبائی ندیدم. وقتی شهادت برادر و فرزند زیبائی می شود او مجسمه صبر است و مصداقی آیه پایانی سوره آل عمران است.

 

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اصْبِرُواْ وَصَابِرُواْ وَرَابِطُواْ وَاتَّقُواْ اللّهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ

ای مومنین اگر می خواهید به فلاح برسید صبر کنید و دیگران را نیز به صبر سفارش کنید مرزها را نگهبانى کنید و با حجت خدا رابطه داشته باشید و خدا ترس باشید امید است که رستگار شوید.

حضرت زینب کبری با همه مصائبی که دیدند رابطه شان را با خدا حفظ کردند و دچار غفلت نشدند چون در مکتب امیرالمومنین تربیت شده اند.

امام سجاد ع فرمودند دیدم عمه ام زینب را در آن شب که نماز شب را نشسته می خواند. حضرت زینب آنقدر عظمت دارد که امام معصوم حجت خدا می فرماید خواهرم در نماز شبت مرا دعا کن.

حضرت زینب خسته نیز نشدند چون بلافاصله بعد از همه داغ دیدن ها در کربلا وارد کوفه شدند. در کوفه خطبه ای خواندند که مردم فکر کردند امیرالمومنین زنده شده است.

 

  

[ پنجشنبه ٢٥ اردیبهشت ۱۳٩۳ ] [ ٩:٠٢ ‎ق.ظ ] [ محمودی نژاد- میرمحمدی - خجسته صفا ] [ نظرات () ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

این وبلاگ کوششی است از جمعی دوست دار اهل بیت که می خواهند در تب و تاب زندگی مادی مخاطب شکوه پیامبر در آیه «یا رَبِّ إِنَّ قَوْمِی اتَّخَذُوا هذَا الْقُرْآنَ مَهْجُوراً » نباشند. جمع صمیمی ما ماهانه در قالب هیئت امام زمان به پای سخن اهل معنا می نشیند تا معارف دینی را به جان بشنود در آیات تدبر کند و به آموزه های دینی عمل نماید.
موضوعات وب
آرشيو مطالب
امکانات وب